Casey Neistat geeft Nederlandse dronevloggers het verkeerde voorbeeld. Ramp in Veendam toont waarom

Casey Neistat geeft Nederlandse dronevloggers het verkeerde voorbeeld. Ramp in Veendam toont waarom

De Amerikaanse topvlogger Casey Neistat gebruikt regelmatig een drone om zichzelf vanuit de lucht spectaculair in beeld te brengen terwijl hij met een elektrisch skateboard door New York suist. Neistat is een fout voorbeeld voor Nederlandse vloggers. Wat hij doet is in Nederland verboden. De ramp in Veendam maakt duidelijk waarom.

Woensdagochtend hield de politie in Veendam een dronepiloot aan die zijn drone boven een zwaar beschadigd appartementencomplex liet vliegen. Het leverde indrukwekkende videobeelden op van de impact van de gasexplosie die ’s ochtends om kwart voor zeven verwoestende uitwerking had gehad. Het leek wel oorlogsgebied. De drone had de ramp nog groter kunnen maken.

Terwijl de dronevlieger aan het spelen was met zijn op afstand bestuurbare helicopter met videocamera waren een traumahelicopter en een politiehelicopter in de buurt voor bijstand en onderzoek.

Als piloot moet je er niet aan denken dat plots zo’n drone opduikt. Een botsing kan fataal zijn. Boven bewoond gebied kunnen de gevolgen nogmaals vele malen groter zijn. Stel je voor dat de helicopter neerstort op een huis, een drukke verkeerstraat of publiek.

Daar heeft de onbesuisde Veendammer dronepiloot duidelijk niet over nagedacht.

Omdat er een politiehelikopter aanwezig was bij het pand, mocht de drone niet de lucht in.

Drones beginnen een probleem te worden. Veel mensen denken dat een drone prachtig onschuldig speelgoed is. Ze beseffen zich de risico’s niet. Kennen de regels ook niet.

De dienst luchtvaartpolitie kreeg in 2015 ‘nog maar’ 64 meldingen van neergestorte drones of gevaarlijke situaties door drones. Vorig jaar was dat aantal al gestegen naar 96 meldingen. Meldingen… De cijfers zijn slechts het topje van de ijsberg, vermoedt de politie. 

Een drone kan zo’n vijftien minuten vliegen. Dan is de accu leeg. Vijftien minuten is meestal te weinig tijd om dronepiloten op heterdaad te betrappen. Dan moet de politie toevallig in de buurt zijn.

Toevallig viel de ramp in Veendam woensdsg samen met een actie van de politie in Noord-Holland tegen dronepiloten die de regels aan hun laars lappen. Samen met de Koninklijke Marechaussee en het Openbaar Ministerie werden dronepiloten die in overtreding waren opgespoord via internet. Veertig politiemedewerkers zochten naar dronevideo’s op fora en social media en achterhaalden zo vrij eenvoudig foute dronepiloten.

Lichte overtredingen werden afgedaan met een waarschuwing. Maar sommige overtredingen waren zo ernstig dat het Openbaar Ministerie gaat bekijken of er strafvervolging, zoals een boete, mogelijk is. Die boetes kunnen al snel in de honderden euro’s lopen.

De Veendammer dronepiloot was ernstig in overtreding. De rampplek die hij filmde maakt meteen duidelijk hoe ernstig. Zo ziet de omgeving er ook uit als er een vliegtuig is neergestort. Meestal met meerdere doden en gewonden als gevolg.

Vloggers beseffen zich vaak niet hoe ze zichzelf en anderen in gevaar brengen op jacht naar spectaculaire beelden om meer online volgers te trekken.

Mede met dank aan bekende vloggers als Casey Neistat?

Ik denk het helaas wel. Kijk maar eens naar deze spectaculaire vlog en naar het interview met Stacey.

 

Casey laat zich graag volgen door zijn drone. Op dat moment vliegt de drone zelfstandig op basis van software die aan de hand van de camerabeelden zich focust op Neistat en hem automatisch volgt.

Neistat staat op zijn elektronische skateboard die hij met een afstandsbediening in zijn rechterhand controleert, terwijl hij met diezelfde hand een smoothybeker vasthoudt waaruit hij met een rietje drinkt. In zijn linkerhand houdt hij een selfiestick met een camera vast waarmee hij zichzelf filmt. Op deze spectaculaire wijze slalomt hij door het drukke verkeer in New York.

Neistat is cool. Maar ook levensgevaarlijk.

Neistat zou in Nederland meteen zwaar bekeurd worden. Ik denk dat hij zijn drone en skateboard al lang had moeten inleveren.

Waarom hebben we in Nederland zulke strenge regels?, vragen veel mensen zich af.

Kijk naar de beelden van de ramp in Veendam en je weet waarom. Stel je eens voor dat jij piloot in een traumahelicopter bent die op weg is om mensen te redden. Plotseling duikt er een drone voor je op. Die drone botst tegen de propellers. Je hebt geen schijn van kans.

Het is in Nederland verboden om boven de bebouwde kom te vliegen met een drone. Vliegen boven het natuurpark Borgerswold in Veendam mag dus wel?

Schemergebied. Volgens de regels mag er niet met een drone in de buurt van vliegvelden gevlogen worden. Borgerswold ligt vlakbij het zweefvliegveld in Borgercompagnie. De zweefvliegtuigen zweven regelmatig boven het natuurgebied.

En bovendien stijgen er ’s zomers ook regelmatig hete luchtballonnen op vanuit het Borgerswold. Je moet er niet aan denken dat de scherpe propellers van een drone door het dunne zijde van de ballon snijden…

Moderne trending rampenjournalistiek na #explosie in #Veendam.  Tot de wereld weer doordraait…

Moderne trending rampenjournalistiek na #explosie in #Veendam.  Tot de wereld weer doordraait…

Veel Veendammers worden woensdagochtend om kwart voor zeven wakker door een gigantische knal. Ik ook. De knal blijkt het begin van een zwarte dag voor Veendam.

Slaapdronken denk ik na over de oorzaak van de knal. Een aardbeving? Zwaar onweer? Straaljager door de geluidsbarriere?

Even later klinken sirenes richting centrum. Dat voorspelt weinig goeds.

Op Twitter melden de eerste Veendammer oorgetuigen zich. Ze vragen zich net als ik af wat er is gebeurd.

Tegelijkertijd twittert 112Alarm.net dat er een grote woningbrand is op de kruising Julianalaan / Prins Bernhardlaan.

Een luide knal gevolgd door een brand… 1 + 1 = 2 in dit geval, vrees ik. Dat blijkt even later te kloppen.

Johan Schomaker, vestigingsmanager van de modezaak Schomaker in Assen, woont vlakbij de onheilsplek. Hij tweet een schokkende foto die #Veendam meteen trending maakt op Twitter.

Het complete dak van een appartementengebouw is weggeslagen.

De brandweer meldt instortingsgevaar. RTV Noord komt met een kort bericht.

De landelijke media worden wakker. Bureaujournalisten uit het hele land melden zich via Twitter bij Johan Schomaker met de vraag of ze zijn foto mogen gebruiken. RTL, Telegraaf, Nu.nl, AD, Trouw. 

Moderne journalistiek. Veendam is dankzij internet en social media net zo dichtbij als Syrie. De eerste uren staat de journalistieke online knip- en plakbrigade klaar om ieder nieuwsfeit van de regionale media ter plaatse schaamteloos te jatten. Soms met bronvermelding, maar in ieder geval zonder te betalen. Dit soort gebeurtenissen maakt duidelijk waarom het traditionele verdienmodel van de regionale pers achterhaald is. Mede dankzij de landelijke media.


 

De Veendammer filiaalmanager Johan Schomaker kan dus opeens persfotograaf worden.

SBS belt Schomaker met de vraag of hij in de uitzending wil komen. Johan wijst het verzoek af.

Op Twitter wordt gemeld dat er een traumahelicopter is geland.

Het valt me op dat er nog niemand is op Twitter die zich afvraagt of er doden of gewonden zijn gevallen.

Het betreft een appartementencomplex. Met meerdere appartementen. Waar meerdere mensen nog in bed lagen…

Als heel Veendam opschrikt van een luide knal lijkt het me dat het niet anders kan dat er sprake is van een ramp.

Oud-collega Rene Beishuizen publiceert een schokkende foto van de enorme ravage in de rampstraat. 

De eerste vraag over het lot van de bewoners van de appartementen. 

Ik vrees het ergste. De traumahelicopter is gearriveerd. Er zijn meerdere ambulances te zien op de foto’s die op Twitter verschijnen. Op basis van de ravage en de omvang van het complex mag je een rampenscenario verwachten. Het is inmiddels 8 uur, ruim een uur en een kwartier na de explosie. 

Ondertussen wordt er landelijk opgeschaald door de brandweer. Er is een speciaal team onderweg vanuit Zwolle. Een van de vijf teams die er zijn in Nederland. 

De brandweer meldt dat er ook ondersteuning onderweg is uit andere provincies.

De eerste video’s verschijnen op YouTube.

En de vrees lijkt waarheid te worden. Er wordt gemeld dat er waarschijnlijk een dodelijk slachtoffer is. Nog steeds geen melding over gewonden.

De Telegraaf heeft de foto van Johan Schomaker toch niet gebruikt. Professioneel fotograaf Dennie Gaasendam heeft een foto geleverd.

Dagblad van het Noorden is aanwezig. Op de site dvhn.nl wordt live geblogd. Zoals ik ook doe. In het blogbericht is een livestream van tweets over de explosie in Veendam opgenomen. En een Youtube video.

video https://youtu.be/esKvc7C_OG8

Radio Noord is ook aanwezig. Verslaggever Wiebe Klijnstra interviewt buurtbewoners. Zij melden gas te hebben geroken. 

De brandweer haalt met een hoogwerker een vrouw uit het appartementencomplex.

Bijna twee uur na de explosie is er nog steeds onduidelijkheid over de bewoners van het appartementencomplex. Er wordt nog steeds niet officieel melding gemaakt van meerdere gewonden.

De perswoordvoerder van de veiligheidsregio reageert voor de microfoon van Wiebe Kleinstra professioneel terughoudend. Hij bevestigt niets, hij zegt niets. Ondertussen worden bewoners van het appartementencomplex geevacueerd naar het Indoorcentrum Veendam.

Twee uur na de explosie. #Veendam is trending op Twitter. 

De explosie werd op kilometers afstand van Veendam nog gevoeld.

Een krantenbezorger blijkt aan de dood te zijn ontsnapt, meldt journalist Bas van der Sluis van Dagblad van het Noorden op Twitter.

Op de A28 rijdt een konvooi brandweerauto’s richting Veendam.

Perswoordvoerder Mathijs Noordhof van de veiligheidsregio Noord meldt dat er twee lichtgewonden zijn en een dodelijk slachtoffer.

Op Twitter verschijnt een luchtfoto van de rampplek. Waarschijnlijk gemaakt met een drone. Het lijkt alsof er een bom is ingeslagen. Het lijkt wel oorlog.

Via Twitter kun je het nieuws goed volgen. Maar je moet het kaf wel van het koren kunnen scheiden. Na twee uur komen de eerste onzinnige reacties ook los. Mensen die zich niet kunnen verplaatsten in de omgekomen verwarde man en zijn familie en vrienden en ook geen oog hebben voor het leed van de buurtbewoners die alles zijn kwijtgeraakt. 

De vraag die nu natuurlijk wel aan de orde komt is of deze wanhoopsdaad van de verwarde man voorkomen had kunnen worden. Is deze ramp veroorzaakt door bezuinigingen op de psychische zorg?

http://twitter.com/Wendy_Duma/status/854661702419402752

Burgemeester Sipke Wiersma van de gemeente Veendam bezoekt de bewoners van het getroffen appartement.

De Veiligheidsregio Groningen meldt dat gas en licht in de straat worden afgesloten in verband met stabilisatiewerkzaamheden. 

De Veiligheidsregio houdt een liveblog bij over ontwikkelingen rond de rampplek. Om 15.30 uur wordt met deze informatievoorziening gestopt. De gemeente Veendam neemt het stokje over.

http://twitter.com/gemeenteveendam/status/854694486919839744

De Veiligheidsregio meldt dat de politie een persoon die met een drone vanuit de lucht videobeelden maakte heeft gewaarschuwd. Drones zijn verboden op plaatsen waar ze het luchtvaartverkeer in gevaar kunnen brengen. De politie was ter plaatse met een helicopter en ook de traumahelicopter werd ingezet.

Het AD komt met een gedetailleerd schrijnend verhaal over de suicidesignalen die het dodelijk slachtoffer regelmatig zou hebben afgegeven. De meningen over deze vorm van verslaggeving zijn verdeeld. 

Ik vind het verhaal journalistiek verhelderend, maar ben blij dat ik het zelf niet heb hoeven te schrijven, zoals ik jaren geleden ongetwijfeld als gedreven journalist ook zou hebben gedaan. Ik ben blij dat ik de pijnlijke vragen niet heb hoeven stellen.

Ik denk terug aan vergelijkbare situaties die ik in het verleden als journalist voor de Winschoter Courant, Dagblad de Noordooster, Drentse Courant, Nieuwsblad van het Noorden, Absoluut Parkstad, Groninger Dagblad en Dagblad van het Noorden heb verslagen. 

Destijds was het spannend om er bij te zijn. Er bovenop te staan. Deed ik mijn werk. Nu, met alle levenservaring, zou ik het niet meer willen doen. Ik ben te zeer betrokken. Achteraf hebben een paar reportages hun sporen bij me achter gelaten. Journalisten worden net als hulpverleners soms geconfronteerd met situaties die ingrijpend zijn.

De bureauredactie heeft het gemakkelijk. Op afstand spelen emoties niet zo mee. Op afstand kan een bureauchef gemakkelijk oordelen. Op afstand schrijft de hoofdredacteur snel een zogenaamd goed doordacht hoofdredactioneel commentaar. 

Het scenario in dit soort rampen is altijd gelijk. Achteraf weet iedereen het beter. Achteraf had het allemaal anders gemoeten. Achteraf is er altijd iemand anders die de schuld krijgt. Wie? Maakt niet uit. Als het maar iemand anders is. 

Op Twitter lopen de zijlijnexperts al te toeteren.

http://twitter.com/Buutsproater/status/854760682876674048

Wat gaan we er aan doen om te voorkomen dat het nog een keer gebeurt? Daar wordt zorgvuldig onderzoek naar gedaan. Wanneer komt er een oplossing? Zo snel mogelijk? Nee, er moet een zorgvuldig besluit genomen worden. 

En zo kan het gebeuren er zes jaar na de schietpartij door een psychisch verwarde man in het winkelcentrum in Alphen aan de Rijn nu opnieuw een psychisch verwarde man doordraait en zijn omgeving in gevaar brengt.

Er wordt al zes jaar over gesproken. 

Zes jaar geleden was Jetta Kleinsma geen minister. En Schippers ook niet. En binnenkort ook niet meer.

Zes jaar geleden zaten er andere partijen in het kabinet. Partijen die nu in de oppositie zitten en nu opeens wel een oplossing hebben voor een probleem waar ze destijds niets aan deden toen ze zelf de touwtjes in handen hadden.

De explosie in Veendam doet denken aan een soortgelijk incident in Kropswolde in 2004, helpt RTV Noord herinneren. Toen blies een man zijn woning op, omdat hij zelfmoord wilde plegen. ‘Het leeft daar nog alsof het de dag van gisteren was’, vertelt verslaggever Rob Mulder. Hij nam woensdag een kijkje in het dorp.

De explosie in Veendam is dus geen incident. Komt er nu wel een oplossing? 

Volgende week is de rest van Nederland de explosie in Veendam al lang weer vergeten.

Hoe lang wordt er ook alweer over de aardbevingenproblematiek gepraat?

Bij RTL wordt Veendam al verward met Veenendaal…

Ik ben opgegroeid in Zuidlaren. Een klein Drents dorp met een psychiatrische inrichting. Dennenoord. Er zijn altijd psychiatrische patiënten geweest. Er draaien altijd verwarde mensen door. Af en toe gaat het echt fout. Zoals vandaag in Veendam. Met ernstige gevolgen.

Veertien uur na de explosie is Veendam niet meer trending op Twitter. Dertig bewoners van het getroffen appartement zijn hun huis kwijt. De familie en vrienden van de verwarde man rouwen, terwijl De Wereld Door Draait. DWDD is trending omdat Mathijs van Nieuwkerk plaatjes draait met Jett Rebel. De wereld draait inderdaad gewoon door.

Pin It on Pinterest